بوناکیشی , پامبوق پهلوانی , ئوز گوجونه میداندا ایاق دوگوب آتیلمیر , بلکه او بیر قاووقدر کی اونا ئوزگه لر یئل وورور , بو ئوزگه لر اونون قاشلارینا , و گوزلرینه عاشق دگللر بلکه بورادا بوللی بوللی نفت ( پترول ) دادینا و سونسوز , سونسوز قازانجلار گلیرینه گوره و بیرده تورکون ازیلمه سینه تعهدلی اولدوغو اوچون اونی میداندا اوینادیرلارو دالینا ال چالیرلار .

بو میداندا اوینایان , ایندییه کیمی ئوزونه گلمه دی کی تاریخ بویی قارداشی اولان تورکی بوجوره قیسناماسین و ئوزوندن آیرماسین , بونون اوچون بس ایندی تورک ئوزی ئوزونه گلمه لی و نه ائده جک اولدوغون بیلمه لیدر , البته بوندان اوللده ده بئله اولئیدی گرک , هر حالدا بوگون گئچمیشده کی کیمی دگل کی وسائل اولدوقجا دالی قالمیش و ایره لی یئریمک چتین اولسون بلکه بوگون دنیانین عالی بیر مرحله ده اولدوغو هر بیر چالیشان و ایشلمک سئون ملتلر اوچون غنیمتلی و دگرلی گوندر .

بوگون تورک اوچون داها بورا کیمی یئترو بسدر کی ئوزون افسانه و یالانچی اولان وعده و سوزلر ایله یوباندیرماسین , گئچمیشین , ایندیسین و گله جگین فورا " ولی دریندن گوز ائوینه گتیرسین , و بیلسین کی ایندی اونا رقیب و دشمن چیخانلاردا بوتون وارلیغلارین و ترقی آدینا گوزه سوخدوقلارین اوندان بوندان آلیبلار .

بوگون دوغروسی گوزه ل بیر گوندر , دنیا ملتلرینین استقلال و اوجالیق گونودر , بوگون هامیدان آرتیق مظلوم و اسیر اولان ملتلر اوچون قیمتلی و بویوک بیر گوندر , بوگونلر , حریت و قورتولوش سئون ملت , قارانج آپارا بیلمسه و کوکون ظلم باتلاغیندان چیخارا بیلمسه داها گناه و تقصیر بیر کیمسه نین بوینونا دگل , داها حقی یوخدر کی کیمسه نی ئوزونه ظالم و دشمن بیلسین چونکی هیچ بیر کیمسه آند ایچمه یبدر کی ئوزون بوراخیب ئوزگه سینه جان یاندیرسین .

بوگون دنیانین هر بیر قیراق بوجاغیندا , اویان ها اویان , و آییلها آییلدر , و بو اویانماقلاردا هر کیمدن اول , هر ملتین ئوزی ئوز ایچیندن اویانمادا و حرکت ائتمکده در , چونکی بو ئوزوندن اویانماق و حرکت ائتمک کاملا طبیعی و اولدوقجا آنا بیر دوغوجودر .

بو آنا دوغو و طیبعی گوگرمک هر زمان باش آلتیندا و ال ئونونده دگل بلکه ئوزونون ئولچولموش و تعیین اولموش بیر فصلی واردر کی ایگیت و یورولماز اولان بیر اکینچی اونی ئوز وقتینده گرک اکسین , گرک گوگرتسین و سونرا حاصل گوتورسون , یوخسا وقتینده اکیب و بیچمییه ن , جانین ایشه سالمییان بیر کیمسه قحطه و بهالیغا دوشرو بئله لیکله قورتولوش و حریت نعمتلرینه حسرت قالار .

بوگون ایگیرمینجی یوز ایلین اوجسوز بوجاقسیز هواسیندان , باشیمیز اوسته بوللی بوللی نور یایان قورتولوش گونشیندن اولدوقجا استفاده ائتمه لی و قازانج آپاریلماسا , بو گونش باتیپ بیرده چیخینجا قوری شاختالار , قارا گونلر بیزیم وارلیق میزی و قورتولوش اکینیمیزی بوگونکی کیمی یئنه ده یانماغا و یوخلوغا سورر.

بونون اوچون بوگون حله گئج اولمایب و حله فرصت الدن گئتمه یب , یوبانمادان و ال ساخلامادان بو قورتولوش گونشیندن اولدوقجا و باشاردیغجا قازانجلار آلمالییق .

بونلاردان باشقا بونی گرک بیلمک کی ظلم قویوسونا دوشموش بیر ملتین هر کیمدن اول گرک ئوزونون سسی گلسین , ئوزی ئوزون بیلدیرسین سونرا یان ئوره ده اولان تورک قارداشلاریندان و تورک دوستلاریندان یاردیم و کمک گوزله سین , یوخسا ظلم قویوسوندا سسیز یاتان و دنیانی آتان بیر ملتین وارلیغین کیم بیله جک , نه اوچون بیلسینلر ؟

 بوگون دنیا بیر مرحله ده درکه گئچمیش زمانلار ایله هیچده توتشدور مالی و قیاس ائتمه لی دگل , بوگون دوغروسی گوز بره لدن و هوش اویدوران بیر گوندر , چونکی علم و صنعت , طب , ارتباط وسائلی , هوا قوه لری , اکین ترقیسی , شهرلر و کندلر آبادلیغی هابئله اوست اوسته حقوق و تساوی , حقوق عصیانلاری , گئچمیش ایله هیچده برابر اولا بیلمز , بونون اوچون بوگونکی دنیادا , اتم دنیاسیندا ترقی و ایره لیلیک سئون و قوروتولوش دیله ین هر بیر ملت اوچون هر بیر شئی آسان و هر بیر شئی آز بیر چالیشماق ایله اله گلر .

بوگونکی وسائل , و تکنولوژی دنیاسینین نه حالدا اولدوغون بیلمک اوچون و ایندی ایله گئچمیش دنیاسین آیدین تانیماق اوچون باخالیم کی گئچمیش نه ایدی و ایندی نه در ؟

1-   گل و گئت و یوک وسیله لری , - - - گئچمیش زمانلاردا گل و گئت و یوک آپارماق وسیله لری آت , قاطر , ده وه , ئوکوز ایدی , بونلاردان چوخ اوزون اولان بیر زمانلاردان سونرا , ایره لی و ترقیلی اولان , گل – گئت مینیکلری , داشیرقالار ( داشقالار ) و اوتاقلی اولان آرابالار ایدی کی او زمان اوچون لاپ یئنی و ئونملی بیر وسیله لر ساییلاردیلار .

او زمانلار بو شهردن اوشهره گئتمک , هابئله بوئولکه دن او ئولکه یه گئتمک اوچون هردن بئش و  آلتی آی چکردی و چوخ وقتلر یول آراسی انسانلار ناخوش اولوب آرا – بیر آرا بیر و یا بیرلیکده ئولردیلر و یا سویوغا و ایستیه دوشوب آرادان گئدردیلر .

2-   چاپار ائولری و یا پست خانه لر , یوللارین لاپ پیس و قورخولی اولدوغو شهرلرین بیر بیریله آراسین قیراردی , بئلئیکی بو شهردن او شهره مکتوب آپارماق اوچون یوزلرجه چاپار , و چاپار ائولری , چاپار آتلاری گئجه – گوندورپز چاپاردیلار , آنجاق بونلار ایله بئله حله بعضی وقتلر نه چاپار و نه ده مکتوب گئدیب چاتاردی , بونون اوچون او زمانین چاپاری و یا پستی اولدوقجا چتین و دئدیکجه مشکل ایدی , فقط تورک امپراطورلاری بو چتین ایشلری او زمانین حالینا گوره آسان ائله میشدیلر کی مثلا تهراندان – تبریزه بیر نئچه چاپار آپاران مکتوب گئدیب چاتاردی .

3-   معارف و علم - - - - کتابلار ال یازیسی ایدی , هر یئرده و هر کیمده اولمازدی مینده , یوزده بیر کیمسه ده سواد اولاردی , یاخیندا اولمویونجا بیر کیمسه بیر کیمسه نین اورک سوزون و ایسته دیگین و مرامین دوشونمزدی , و کتاب اوقدر دگل ایدی کی بیر نفرین فکرین مینلرجه کیمسه یه یئتیرسین , رادیو و تلویزیون و یا تلفون و باشقا شئی لر مطلقا یوخ ایدی .

4-   طب و توختاق ایشلری - - - - طب و معالجه اوچون چوللرین اوتلاریندان , بعضی خرافی فکرلردن استفاده اولوناردی , یوزده و مینده بیر آدام بو ایشلردن باش چیخارداردی , حله هر دوا و درمان آغرینی و سانجینی توختاتمازدی بلکه برکیدردیده , کور و چولاق ائدردی و حتی دیریلتمک یئرینه ئولدورردی .

  هر کوچه نین بوروغوندا و هر جاده نین دونومونده , اوفاجیق بیر توکاندا عطارلار و یا اوت علف ساتانلار وار ایدیلر کی او زمانلارین معالجلری و دکترلری ساییلاردیلار , و هردن آدام ئولدوردوکلری اوچون کیمسه اونلارا بیر سوز دییه بیلمزدی چونکی ئولوم قسمت اولان بیر یازی کیمی الله طرفیندن گوندریلمیش ساییلاردی  .

5-   تعلیم و تربیت - - - - تعلیم و تریبت هر شئیدن اول مذهب , دین و ایده ئولچوسونده و میزانیندا ایدی , هابئله وارلی – وارسیز , آداب و روسوم قاعده لرینه اویغون ایدی , بئلئیکی مذهب قوللوقچولاری , دینچی کیمسه لر , بو ایشلرده وار گوجلری ایله مذهب ئولچوسونده و دین باخیمیندا چالیشماقدا ایدی لر , اوشاقلیغدان بویوک یانیندا دانیشماماق , دیل اوزون اولماماق , و بویوک و قوجالارین احترامین ساخلاماق و سوزونه باخماق , آتا – آنانین اوزونه قابارماماق و عبادت ائتمک , او زمانین یاخشی – یامان تعلیم و تربیت درسلری ایدی .

بونلاردان باشقا هر کیمین الله طرفیندن آنل یازیسینا دینمز سویلمز اطاعتی هر نه قسمت اولدی اونا شکر ائدیب دوزمگی او زمانین اخلاقیات و تعلیم و تربیتین تعین ائدردی .

 

بورادا مذهب و دین ئولچوسونده اولان تعلیم و تربیت ایله ایشیمیز و سوزوموز یوخ , آنجاق بو تعلیم و تربیت و اخلاق , گوده و قیسسا و اورتالانمیش اولدوغو اوچون هر بیر حساس و روحی موضوعلارا یئتیشه بیلمه دیگی آیدیندر .

حله بو , او زمانلاردر کی انسانلار یرتیجی حالدان بیر آز چیخاراق ئوزلری اوچون قانون لار یازیب و یا بویوک تانری طرفیندن اونلارا قران , انجیل , تورات , و باشقا قانون لار گوندریلیبدر , و حله بو دین قانونلارینین هردن بیری , بوتون دنیا ایره لیلیگی و ترقیسی اوزرینه دایاناراق ئوزون ابدی و ئولمز بیر قانون بیلر و بوتون هامیدان ایستر کی اونا تابع اولاراق بوتون دنیانی پوزوپ اونون نظری ایله یاپسینلا.

6-   جامعه و خلقین بیر بیری ایله رابطه سی - - - - خلقین بیر بیری ایله رابطه لری تک تک و فردی دگل ایدی , بلکه بو رابطه لر اشاغی – یوخاری قات , هابئله ائل و ائولیک ایدی کی مذهب اوندا بیر نوع حاکم ایدی .

ایندی , او زمانکی دنیانی و اوندا اولان جامعه لری و گئری قالمیش صنعتی , طبابتی , علمی , تعلیم تربیتی , رابطه لری , گل – گئت وسیله لرین آز – چوخ بیلدیک و دوشوندوک کی نقدر دالی و نقدر چتین و آز ایدی , بونا گوره بونلاری نظره آلیب ایندی گورمه لییک کی او زمانکی تورکلر نه قدرت و جرئت ایله او جوره چالیشیبلار و نه تدبیر و بیلیک ایله او قدر یئرلره و ملتلره اوستون دوروبلار؟

بوگون , بونون گئچمیشین ترسینه اولاراق , هر شئی و جامعه و علم اوستون بیر حالدا درلار , بیر یازی کتابدان , میلیونلارجا کتاب چاپ اولوپ یوزلرجه کندلره , اونلارجا شهرلره یایماق آساندر , و گل – گئت وسیله لری , ارتباط و گوروش , خبر و تبادل افکار وسیله لری اولدوقجا یئین و سریع و آساندر , یئنه ده یوزلر و مینلرجه کتاب لاردا دنیا حرکتلری , جامعه , عقیده , مرام , دین , ناسیونالیسم و جوربه جور سلیقه ایده ئولوژی , تاکتیک عملرینه ال تاپماق , اوخوماق , ئوگرنمک , الهام آلماق , تجربه ائتمک  ,و ئوز موقعیتینه گوره اونلاردان لازم اولانین سئچمک و ایشلتمک آسان آسان اللرده درلر .

گئچمیشده اولان دالی و گئری وسیله لر ایله پئکندن – مسقووا کیمی فاتح و پیروز یاشایان تورکلر , ایندیکی مدرن و اوستون وسیله لر ایله کیچیک توپراغیندا ئوز ملی فرهنگینه فاتحح و پیروز اولابیلمسه بویوک بیر فاجعه در , چونکی بوگون ملی چالیشماق اوچون هر شئی حاضر و هر شئی ممکندر , ملی حیثیت و ملی حقوق سئون بیر انساندا , بو ممکنلره گرک همت  ,گرک فداکارلیق و گرک ملی بیر وجداندا اولسون , وجاندان و مالدان مایه لرده قویولسون , یوخسا , ممکن , ئوز – ئوزونه جامد بیر شئی و مصرفسیز بیر وسیله اولار .

بویوک بیر کامیونون سوروجوسی اولماسا و بویوک بیر گمینین دولاندیرانی اولماسا , کامیون و گمی ئوز – ئوزونه حرکت ائتمزلر, توتالیم کی وجودلاریدا واردر .

بوگون اگر اعتقاد و اینانیمیز بودرکی گرک ایران تورک ملتی نین هیچ اولمازسا ملی فرهنگ و ملی دیل حقوقی و اختیاری اولسون و اگر ملی تشبثلریمیز مراملار , و ایده ئولوژولار اوچون ئورتوک و استتار دگل , و اگر بونلارین ایچینده حیله و ریا یوخدر , گرک هیچ یوبانمادان و ال – ال اوسته قویوب دایانمادان آچیق بیر اوز و درین ایمان و دوزگون بیر یئریش ایله و هیچ بیر عقیده لره و مراملارا یاناشمادان , فقط و فقط ملی فرهنگ و ملی حقوق یولوندا چالیشاق .